Dlaczego to model kariery przyszłości?
Przez lata schemat budowania życia zawodowego był prosty: znajdź dobrego pracodawcę, rozwijaj się w jednej specjalizacji, buduj pozycję eksperta w jednej firmie. Najlepiej zostań na lata. Ewentualnie zmieniaj firmy, ale w tej samej specjalizacji.
Ten schemat przestaje działać.
Rynek pracy zmienia się szybciej niż kiedykolwiek i większość z nas nie została do tego przygotowana.
AI a rynek pracy. Co się dzieje na rynku pracy
Nie będę Cię straszyć. Ale nie będę też udawać, że nic się nie zmienia.
Część stanowisk zniknie. Nie za dwadzieścia lat, za dwa, trzy. Niektóre już znikają. Zadania, które jeszcze niedawno wymagały specjalisty: tworzenie raportów, podstawowa analiza danych, obsługa klienta według skryptu, tłumaczenia, proste teksty, są dziś wykonywane przez narzędzia AI szybciej, taniej i bez urlopu.
Jednocześnie eksperci rynku pracy są zgodni: AI wygeneruje więcej nowych miejsc pracy niż zniszczy. Powstaną role, których dziś jeszcze nie ma. Specjalizacje, których nazw jeszcze nie znamy.
Problem w tym, że te dwa procesy nie dzieją się równolegle i równomiernie.
Stanowisko może zniknąć z dnia na dzień: decyzja zarządu, restrukturyzacja, wdrożenie nowego systemu. Nowe miejsca pracy powstają wolniej, wymagają innych kompetencji i niekoniecznie czekają na Ciebie z otwartymi ramionami.
Żeby skorzystać z tego, co rynek będzie miał do zaoferowania za kilka lat, trzeba być gotowym do przekwalifikowania. I to nie raz, ale prawdopodobnie kilka razy w trakcie kariery.
Co to jest kariera portfelowa
Kariera portfelowa to model, w którym Twoje dochody i aktywność zawodowa nie pochodzą z jednego miejsca.
Możesz pracować na etacie i równolegle prowadzić projekty freelance. Możesz łączyć pracę konsultanta z prowadzeniem szkoleń. Możesz być zatrudniony(-a) w firmie i jednocześnie budować własną markę ekspercką, która przynosi zlecenia.
To nie jest nowość. Artyści, tłumacze, architekci, wielu z nich od zawsze tak działało. Nowość polega na tym, że ten model zaczyna mieć sens dla coraz szerszej grupy specjalistów. Warto zastanowić się czy do niej nie należysz.
Dlaczego kariera portfelowa jest odpowiedzią na zmiany rynku pracy
Bo zmusza Cię do myślenia o sobie inaczej niż przez pryzmat jednego stanowiska.
Osoba, która przez lata funkcjonuje tylko w jednej roli, w jednej firmie, ma zwykle jedno wyobrażenie o tym, czym jest jej praca i czego jest warta. Kiedy to znika, znika też punkt odniesienia.
Osoba, która równolegle działa w kilku kontekstach, ma zupełnie inną perspektywę. Wie, że jej kompetencje mają zastosowanie w różnych miejscach. Wie, że potrafi wejść w nowe środowisko i się odnaleźć. Wie, że przekwalifikowanie to nie katastrofa, tylko kolejna odsłona czegoś, co już robi.
Równolegle świat się zmienia. Mogłabym teraz zacytować kilka raportów dotyczących rynku pracy 2035, ale umówmy się, są to raczej mgliste analizy. Nie ma w tej chwili ani osoby, ani organizacji, która z dużą pewnością wie co się wydarzy.
Pewne jest, że będziemy świadkami intensywnych przemian, wiele stanowisk zniknie, część się przeformułuje, a część zostanie na nowo stworzonych.
Dlatego warto zmaksymalizować stabilność, posiadając kilka „nóg” dochodowych. W razie transformacji, konieczności reskillingu, pozostajemy z mniejszymi, ale pewnymi możliwościami zarobkowania.
Kariera portfelowa jako dodatkowe źródło dochodu i rozwoju
Jest jeszcze jedna grupa, o której rzadziej się mówi w tym kontekście.
Eksperci i specjaliści z dobrą, stabilną pracą. Ustabilizowaną sytuacją życiową. Bez naglącej potrzeby zmiany.
Część z nich trafia do mnie nie dlatego, że coś im grozi, ale dlatego, że coś im brakuje. Robią swoją robotę dobrze, zarabiają przyzwoicie, ale gdzieś po drodze zgubili poczucie, że to, co robią, ma sens. Że się rozwijają. Że jeszcze czegoś próbują.
To bardzo konkretne uczucie i nie ma co go bagatelizować.
Dla tej grupy kariera portfelowa działa zupełnie inaczej, nie jako zabezpieczenie, ale jako przestrzeń. Miejsce, gdzie można sprawdzić coś nowego bez rezygnowania z tego, co już działa. Dodać projekt, który daje energię. Wyjść poza schemat, nie wywracając przy tym całego życia.
I tu jest ważna rzecz: osoby w stabilnej sytuacji życiowej często mają faktyczną przestrzeń na coś dodatkowego, finansową, czasową, mentalną. Tylko rzadko to sobie uświadamiają. Otoczenie zwykle mówi: masz dobrą pracę, nie kombinuj.
Tyle że „nie kombinuj” to nie jest strategia na następne dziesięć lat.
Dobrze zaplanowany drugi tor aktywności, dopasowany do tego, ile czasu i energii realnie masz, nie wymaga rewolucji i jest łatwiejszy i szybszy niż się pozornie wydaje. Tylko trzeba to zrobić w sposób przemyślany, strategicznie.
Nie mówię, żebyś jutro rzucał(-a) etat.
Mówię, żebyś zaczął(-a) myśleć o swoich kompetencjach inaczej niż przez pryzmat stanowiska i firmy.
Jak budować karierę portfelową. Pytania, które warto sobie zadać
Kilka konkretnych pytań, od których warto zacząć:
- Co wiem i potrafię, co ma wartość poza moją obecną firmą?
- Czy ktoś płaciłby mi za to bezpośrednio, bez pośrednika w postaci pracodawcy?
- Jakie problemy rozwiązuję, które mają wartość w więcej niż jednym sektorze?
- Czy jest coś, co robię dobrze i chętnie, a co mogłoby działać jako oddzielny strumień aktywności / zarobkowania?
- Jakich kompetencji mi brakuje, żeby wejść w obszary, które rosną?
- I jedno dodatkowe, dla tych w stabilnej sytuacji: ile czasu i energii mam w tej chwili i czy dobrze je wykorzystuję?
Samo postawienie tych pytań zmienia perspektywę i zaczyna budować gotowość do przekwalifikowania, zanim zajdzie taka konieczność.
Dlaczego właśnie teraz warto przygotować się na przyszłość rynku pracy
Bo AI przyspiesza ten proces, ale też daje narzędzia, których wcześniej nie było.
Możesz samodzielnie tworzyć treści, prowadzić szkolenia, świadczyć usługi doradcze, budować widoczność ekspercką, przy nakładach, które jeszcze kilka lat temu wymagały całego zespołu. Próg wejścia w nowe obszary nigdy nie był niższy.
Ten sam rozwój technologiczny, który eliminuje część stanowisk, daje pojedynczym osobom możliwości, których wcześniej nie miały.
Ci, którzy to rozumieją i zaczynają działać zanim zostaną zmuszeni, będą w zupełnie innym miejscu niż ci, którzy zaczekają, aż sytuacja ich do tego zmusi.
I nie, to nie oznacza, że zachęcam Cię do prowadzenia szkolenia stworzonego przez AI. Ale wiele zadań można skutecznie „wyoutsourceować” do AI i zyskać przestrzeń na to w czym jesteśmy unikatowymi specjalistami i co nas kręci.
Jeśli chcesz porozmawiać o tym, jak to może wyglądać w Twoim przypadku, zapraszam na konsultację 1:1. Kliknij TUTAJ i umów się na konsultację.